Bölgesel asgari ücret önerilerinin yeniden tartışılmaya başlamasıyla birlikte, uygulamanın olası sonuçları da gündeme geldi. SGK Uzmanı İsa Karakaş, asgari ücretin yalnızca çalışanların maaşını belirleyen bir rakam olmadığını, sosyal güvenlik sistemi ve çalışma hayatındaki birçok hesaplamanın temelini oluşturduğunu belirterek, bölgesel ücret uygulamasının emekli maaşlarından kıdem tazminatına kadar geniş kapsamlı sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
DAHA ÖNCE DE DENENDİ OLMADI
Karakaş Türkiye Gazetesi’ndeki yazısında bölgesel asgari ücret önerisinin yeni olmadığını belirterek, Türkiye’de 1951-1967 yılları arasında şehir bazlı komisyonlarla uygulandığını, daha sonra 6 ve ardından 4 bölgeye indirilen sistemin sektörel uygulamalarla da denendiğini hatırlattı.
Söz konusu uygulamanın işçi eylemlerine, grevlere ve çok sayıda hukuki ihtilafa neden olduğunu ifade eden Karakaş, dönemin Ecevit hükümeti tarafından uygulamaya son verildiğini, 1989 yılından itibaren ise Türkiye genelinde tek asgari ücret sistemine geçildiğini söyledi.
Karakaş, daha önce başarısız olan bir modelin yeniden gündeme getirilmesini eleştirerek, aynı hataların tekrarlanmaması gerektiğini savundu. Asgari ücretin yalnızca çalışanların cebine giren aylık gelir anlamına gelmediğinin altını çizen Karakaş, çalışma hayatındaki birçok hesaplamanın temelini oluşturan asgari ücretin değiştirilmesi halinde sosyal güvenlik sisteminin de doğrudan etkileneceğini belirtti.
Karakaş, 2026 yılı itibarıyla aylık 28 bin 75 lira 50 kuruş olan asgari ücretin bir ailenin aylık mutfak masrafının yalnızca yüzde 78’ini karşıladığını ifade ederek, asıl sorunun hayat pahalılığı olduğunu vurguladı.
EMEKLİ MAAŞINI DA ALLAK BULLAK EDECEK ASGARİ ÜCRET PLANINI AÇIKLADI
Karakaş, bölgesel ya da sektörel asgari ücret uygulamasının hayata geçirilmesi halinde emekli maaşı da dahil çok sayıda kalemin farklılaşacağını belirtti. Çalışma hayatını ve emeklilik sürecini allak bullak edecek uygulamanın “Görünüşte makul, hakikatte kaotik” olduğunu ifade eden Karakaş, yaşanacak değişiklikleri tek tek sıraladı.
Buna göre en düşük ve en yüksek SGK primleri, Genel Sağlık Sigortası ödemeleri, askerlik, doğum ve yurt dışı borçlanmaları, SGK idari para cezaları, işsizlik maaşı, iş kazası ve hastalık ödemeleri, kıdem tazminatı tabanı ile çeşitli sosyal yardımlar doğrudan asgari ücrete göre hesaplanıyor.
Karakaş, bu nedenle bölgesel ücret sisteminin uygulanmasının farklı bölgelerde farklı sosyal güvenlik hakları ve tazminat hesaplamalarına yol açabileceğini, bunun da emeklilik sistemi başta olmak üzere çalışma hayatında yeni sorunlar doğurabileceğini ifade etti.
