Hakan Kaplan 
İsrail’in Tel Aviv ve Batı Kudüs şehirlerinde, Ultra-Ortodoks Yahudi topluluğu olan Harediler, zorunlu askerlik uygulamasına karşı büyük bir protesto düzenledi. Protestolar sırasında 17 kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Tevrat okulu (Yeşiva) öğrencileri, askerlikten muaf tutulmalarını sağlayan yasal düzenlemenin hayata geçirilmemesine ve kendilerine askerlik celbi gönderilmesine tepki göstermek için bir araya geldi.
Tel Aviv’deki Tel Hashomer askere alım merkezi ile Batı Kudüs’teki benzer bir noktada toplanan gruplar, yolları trafiğe kapatarak ve yere yatarak geçişleri engellemeye çalıştı. Olay yerine müdahale eden İsrail polisi, göstericilere sert müdahalelerde bulundu. Resmi açıklamalara göre, Tel Hashomer’de 15, Batı Kudüs’te ise 2 kişi olmak üzere toplamda 17 Haredi gösterici gözaltına alındı.
HAREDİLERİN ASKERLİK KRİZİ NEDEN DERİNLEŞİYOR?
İsrail’de, 18 yaşını dolduran tüm vatandaşların zorunlu askerlik yapması yasalarla belirlenmiş olsa da, Ultra-Ortodoks Yahudilerin bu uygulamadan muaf tutulması uzun süredir toplumsal ve siyasi bir kriz oluşturuyor. Bu durumu daha da karmaşık hale getiren bazı gelişmeler şöyle sıralanabilir: 25 Haziran 2024 tarihinde İsrail Yüksek Mahkemesi, Haredilerin askerlikten muaf tutulmasını sağlayan yasal bir dayanağın kalmadığına karar verdi. Mahkeme kararı sonrasında, hükümet, askerliğe uygun yaklaşık 80 bin Haredi erkeğe celp gönderme kararı aldı. Ayrıca, İsrail ordusu, ülke genelinde askerlikten kaçan veya celp bekleyenlerin sayısının 71 bin olduğunu ve bu grubun yüzde 80’inin Haredilerden oluştuğunu açıkladı.
SİYASİ İSTİKRARSIZLIK YARATTI
Haredilerin askerlikten muaf tutulmasına yönelik yeni bir yasanın çıkarılamaması, mevcut koalisyon hükümetinde ciddi bir kriz yarattı. Başbakan Binyamin Netanyahu’nun Haredi koalisyon ortakları, gelişmelerin ardından hükümetten istifa ettiklerini duyurdu ve meclis oturumlarını boykot etmeye başladılar.
